و جاى حكاك زلو به آب نيب شسته مرداسنگ رسوت بمالند بعده عناب گل نيلوفر آلوى بخارا به عرق شاهتره جوشانده شيره خيارين شربت بنفشه خاكشى بدهند و تنزوى خطائى به گلاب و سركه سوده ضماد كنند باز اگر اندكى تحجر در گلو پيدا باشد گيرو و حضض مكى جدوار بعده زرنباد و زنجبيل گيرو و صبر زرد با آب گشنيز تازه سوده باز جدوار به سركه سوده ضماد نمايند . و اگر در خناق عسر بلع و كلام هم موقوف باشد بعد فصد سر رو عناب گل بنفشه در عرق شاهتره و توله جوشانيده شيره خيارين شربت بنفشه خاكشى داخل كرده بنوشند و كوكنار گلنار عدس درست گشنيز خشك جوشانيده و رب توت داخل كرده غرغره نمايند باز تخم خطمى گل بنفشه عناب مويز منقى ده دانه جوشانيده شربت بمفشه داخل كرده بنوشند . و اگر با وجود تنقيه بمسهلات به سبب نكردن غرغره بلع دشوار باشد طبيخ عناب و غيره با شيرجات معمولى دهند و غرغره شيره تخم مر شيره اصل السوس شيره عنب الثعلب شيره گشنيز خشك هر يك چهار ماشه حضض مكى دو ماشه پاشيده باشند و ضماد و جددار حضض مكى هر يك دو ماشه سوده با آب گشنيز روغن گل شش ماشه آميخته نيم‌گرم نمايند و انكباب پوست درخت نيب عنب الثعلب جوشانيده بخار گيرند كه براى تحليل و انضاج معمول است . و اگر ماده مركب باشد اسطوخودوس شاهتره گل نيلوفر جوشانيده شربت بنفشه دهند و غرغره كوكنار مازو و كزمازج عنب الثعلب جوشانيده نمايند . و ايضاً در ابتدا اگر گشنيز تازه را قيمه كنند پس به سركه بپزند تا مهره شود بر پارچه گذاشته بر گلو بندند نيز مجرب است و اگر از برگ عنب الثعلب همينطور عمل نمايند هم نافع است . و اگر رب شاه‌توت ده مثقال در آب گشنيز سبز سى مثقال يا آب عدس حل كرده غرغره نمايند نيز براى تسكين وجع معمول و قبل از تنقيه نيز استعمال توان كرد و غرغره عدس مسلم گشنيز خشك زرد در هر يك چهار ماشه سماق سه ماشه جوشانده با شربت بنفشه دو توله و حب از سماق يك ماشه زرد و رد گلنار كتيرا هر يك دو ماشه ساخته در دهن داشتم از اول روز تا سوم كه زمان ابتدا است نافع . و اگر گل خطمى و برگ آن و تخم آن كوفته بپزند چندان‌كه مثل خمير گردد و بعد از آن قدرى گلاب آميخته نيم‌گرم بر موضع ورم از بيرون ضماد كنند در شبا روزى چهار بار تكرار نمايند در كل اورام و اوجاع حلق و گلو نافع حتى كه در ورم دموى و صفراوى ردع مىكند . و از مجربات حكيم على است ضماد جددار يك ماشه حضض مكى گل ارمنى هر يك دو ماشه گل بنفشه چهار ماشه عنب الثعلب شش ماشه كوفته بيخته با آب گشنيز تازه تر و سركه مجرب حكيم علوى خان است و در ماده مركب بابونه افزايند . و بعضى در ضماد مذكور آب عنب الثعلب آب بارتنگ آب كاسنى گلاب عوض آب گشنيز داخل كرده‌اند و يا عنب الثعلب گل خطمى آرد جو گل بمفشه اكليل الملك كوفته بيخته در آب گشنيز آميخته به كار برند و غرغره كوكنار عدس مقشر گشنيز خشك عنب الثعلب هر واحد توله بزر البنج سه ماشه جوش داده صاف نموده نيم‌گرم در خناق حار معمول است و كذا اعناب چنج دانه كوكنار پنج عدد عدس مقشر گشنيز عنب الثعلب يك توله گلنار كات سفيد اصل السوس هر يك شش ماشه جوش‌داده و غرغره گلنار كوكنار عنب الثعلب گل سرخ كزمازج گشنيز خشك صندلين هر يك دو درم عدس مسلم سه مثقال جوشانيده در درد گلو و ابتداى خناق نيز نافع و اصل السوس كات سفيد آمله مساوى در آب جوشانيده صاف نموده غرغره كردن جهت درد گلو و خناق حار بثور حلق معمل حكيم بقا خان است و غرغره عناب عدس عنب الثعلب تخم كاهو تخم كاسنى كوكنار گشنيز خشك در آب جوشانيده صاف نموده شربت توت داخل كده در ابتداى خناق دموى و صفراوى معمول استاد مرحوم است . و كذا عناب عنب الثعلب عدس جوشانيده در ابتداى ورم حلق مجرب و غرغره آب كاسنى آب عنب الثعلب آب كوكنار شيره تخم كاهو شيره عدس مقشر هر يك توله آب عناب پنج دانه گل ارمنى شش ماشه داخل كرده باى خناق حار مجرب علوى خان است . و اگر در آب عنب الثعلب آب كاسنى تر آب گشنيز سبز آب خرفه هر يك يك اوقيه رب توت سه وقيه غرغره نمايند براى خناق حار منقول از اجمل خان است . و ايضا براى خناق و درد گلو پوست خشخاش ده عدد عنب الثعلب گلنار فارسى كزمازج هر يك يك توله عناب هفت دانه صندل سرخ نه ماشه حضض مكى هفت ماشه گشنيز خشك يك نيم توله برگ حنا هفت ماشه در يك نيم آثار آب بجوشانند و در آخر جوش عدس مسلم دو توله اندازند و چون آب يك نيم پاو بماند صاف نموده لعاب اسپغول توله آب گشنيز هفت توله شيره تخم كاهو توله داخل كرده غرغره كنند در تمام شب و روز كه جهت خناق درد گلو مستعمل است . و اگر با آب كاسنى تازه آب گشنيز تازه آب برگ عنب الثعلب آب برگ كاهو شيره عدس مقشر مغز فلوس رب جوز غرغره كنند جهت خناق حار و ذبحه مجرب حكيم مير محد هادى است و گشنيز خشك عدس مقشر پوست خشخاش عنب الثعلب گلنار فارسى هر يك ده توله عناب هفت دانه جوشانيده صاف